17 czerwca, 2026
16 czerwca Rada UE przyjęła częściowe podejście ogólne (partial general approach) ws. rozporządzenia ustanawiającego Europejski Fundusz Konkurencyjności (EFK) na lata 2028–2034. Polski przemysł, jednostki naukowe i badawcze zyskują realny dostęp do nowego funduszu ukierunkowanego na konkurencyjność i innowacyjność gospodarki UE. Dalsze prace w zakresie kwestii finansowych i tematów, w których nie uzyskano kompromisu, będą prowadzone w ramach tzw. negotiating box.
Największym sukcesem Polski jest przeforsowanie pakietu ośmiu kluczowych postulatów, które otwierają drzwi do środków dla polskich przedsiębiorców, naukowców i samorządów.
Co udało się wynegocjować?
- Przestrzeń dla polskiego przemysłu: Fundusz kładzie ogromny nacisk na budowanie europejskich łańcuchów wartości. Oznacza to realną szansę dla polskich firm na wejście do unijnych sieci dostaw, szczególnie w obszarach zielonej transformacji, cyfryzacji czy obronności.
- Ułatwienia dla MŚP: Wynegocjowaliśmy dedykowane nabory i wsparcie dla mniejszych firm oraz podmiotów dopiero zaczynających swoją przygodę z funduszami unijnymi. Centralny portal EFK (jeden punkt dostępu) oraz uproszczone procedury znacznie obniżą koszty administracyjne aplikowania o środki.
- Wzmocnienie roli państw członkowskich: Polska doprowadziła do zwiększenia uprawnień Komitetu Generalnego EFK – to państwa członkowskie, w tym Polska, będą miały realny wpływ na decyzje o rozdysponowaniu środków i kierunkach współpracy transgranicznej.
- Wzmocnienie interesów poszczególnych branż: Polska zadbała o uwzględnienie w funduszu postulatów sektorowych – od rolnictwa i przetwórstwa spożywczego, przez zdrowie i biotechnologię, po cyberbezpieczeństwo i sektor kosmiczny z udziałem Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA).
- Bezpieczeństwo Wschodniej Flanki: To historyczny sukces! Stanowisko Rady wprost uznaje regiony wschodniej granicy UE za obszary wysokiego ryzyka geopolitycznego. Oznacza to dodatkowe inwestycje w przemysł obronny, infrastrukturę dual-use, mobilność wojskową oraz ochronę przed zagrożeniami hybrydowymi.
- Współpraca z Ukrainą: Przeforsowaliśmy zapisy umożliwiające Ukrainie udział we wspólnych zamówieniach publicznych w obszarze obronności jako państwu stowarzyszonemu.
Co dalej?
Przyjęte stanowisko otwiera drogę do negocjacji z Parlamentem Europejskim. Polska będzie nadal aktywnie uczestniczyć w pracach nad ostatecznym kształtem rozporządzenia, aby Europa – a szczególnie Polska – mogła w pełni wykorzystać swój potencjał innowacyjny i gospodarczy.
Czym jest Europejski Fundusz Konkurencyjności?
Nowy fundusz to rewolucja w myśleniu o unijnych inwestycjach: EFK zastąpi14 rozproszonych dotychczas instrumentów centralnie zarządzanych jednym, przejrzystym mechanizmem, którego celem jest odzyskanie przez Europę przywództwa technologicznego, zerwanie zależności surowcowych oraz zwiększenie konkurencyjności gospodarki UE.
EFK to kluczowy instrument finansowy o budżecie 234,3 mld euro, proponowany przez Komisję Europejską na lata 2028–2034. Konsoliduje on 14 dotychczasowych programów, by wspierać strategiczne sektory:
Bezpieczeństwo i przemysł kosmiczny
Transformacja cyfrowa
Transformacja ekologiczna i dekarbonizacja
Zdrowie, biotechnologia i biogospodarka.
EFK kładzie nacisk na europejską wartość dodaną (Made in Europe/EU preference), wprowadzając m.in. obostrzenia dotyczące transferu technologii – prawo własności i rezultaty projektów finansowanych przez EFK powinny być chronione przed przejęciem przez podmioty spoza Unii Europejskiej
Ministerstwo Rozwoju i Technologii
Wydział Polityki Technologicznej w Departamencie Innowacyjności i Polityki Kosmicznej
Inne artykuły z tej kategorii
Zobacz wszystkie aktualności
