19 maja, 2026

Od strategii do realnych konsorcjów. Jak Krajowe Klastry Kluczowe budują przewagi w obszarach KIS

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości ogłosiła drugą edycję konkursu na koncepcję działań animujących współpracę różnych grup interesariuszy w obszarach Krajowych Inteligentnych Specjalizacji (KIS). Termin składania wniosków upływa 28 maja 2026 r. o godzinie 13:00. Zanim Krajowe Klastry Kluczowe (KKK) zasiądą do pisania wniosków, warto przyjrzeć się, jak wyglądała pierwsza edycja i co dokładnie udało się wypracować zwycięzcom z 2025 roku.

O konkursie 

Krajowe Inteligentne Specjalizacje to nie jest abstrakcyjna lista priorytetów, ale próba odpowiedzi na pytanie, w czym Polska może być naprawdę dobra. Aby ta odpowiedź miała sens, KIS muszą być stale weryfikowane przez tych, którzy znają technologie i rynki od podszewki: przedsiębiorców, naukowców, instytucje otoczenia biznesu. Tak działa proces przedsiębiorczego odkrywania (PPO), fundament, na którym opiera się projekt Smart Discovery realizowany przez MRiT i PARP w ramach programu FENG.

Krajowe Klastry Kluczowe są w tej układance partnerem naturalnym. To one, jak pokazują kolejne edycje badania Benchmarking klastrów w Polsce, koncentrują kompetencje technologiczne, prowadzą prace B+R+I, łączą naukę z biznesem i wpisują się w obszary KIS. Co istotne, dokument Kierunki rozwoju polityki klastrowej po 2020 r. wprost wskazuje, że wysoko rozwinięte klastry mogą być instrumentem realizacji zadań publicznych, nie tylko beneficjentem wsparcia, ale aktywnym wykonawcą polityki rozwojowej.

Konkurs jest praktycznym ucieleśnieniem tej filozofii. Zamiast organizować wydarzenie odgórnie, PARP zaprasza koordynatorów KKK, by sami zaprojektowali działanie animacyjne, które najlepiej odpowiada potrzebom ich ekosystemu i wybranego obszaru KIS. Nagroda w wysokości 60 tys. zł brutto na realizację wydarzenia jest narzędziem, a nie celem samym w sobie. Celem jest wyłonienie zalążków konsorcjów i projektów B+R+I, które ruszą dalej własnym tempem.

Pierwsza edycja odbyła się w Gdańsku

Najlepszą odpowiedzią na pytanie „czy to działa” jest TechSynergy Pomorze 2025. Było to wydarzenie zorganizowane przez Pomorski Klaster ICT Interizon, zwycięzcę pierwszej edycji konkursu. 16 grudnia 2025 r. w Gdańskim Parku Naukowo-Technologicznym spotkało się 50 osób reprezentujących firmy technologiczne i przemysłowe, startupy, jednostki naukowe, instytucje otoczenia biznesu oraz administrację publiczną szczebla krajowego i regionalnego. Wydarzenie wpisywało się w KIS 10 (Technologie informacyjne, komunikacyjne i geoinformacyjne) oraz uzupełniająco w KIS 13 (Technologie morskie). Relacja z wydarzenia na stronie.

Formuła była warsztatowo-matchmakingowa, oparta na czterech stolikach tematycznych: sztuczna inteligencja, cyberbezpieczeństwo, rozwiązania morskie i offshore oraz dual use / pojazdy autonomiczne. Organizator nie poprzestał na klasycznej konferencji. Interizon opracował autorską Kartę Pracy prowadzącą uczestników przez sześć etapów: od identyfikacji barier, przez formułowanie pytań projektowych w logice „jak moglibyśmy…”, elementy Innovation Canvas, prototypowanie konsorcjów, aż po rekomendacje dla KIS i syntezę pracy stolika.

Co ważne, wydarzenie poprzedziło spotkanie online (11 grudnia), na które przyszły 31 osoby: moderatorzy, przedstawiciele administracji i organizatorzy. Pozwoliło to przeprofilować skład stolików jeszcze przed głównym warsztatem i wyrównać poziom wiedzy o KIS.

Rezultaty = twarde liczby

Wniosek konkursowy zakładał wypracowanie trzech koncepcji konsorcjów, trzech koncepcji projektów, identyfikację minimum 10 barier, cztery prezentacje pitchingowe i pozytywną ocenę networkingu na poziomie 80%. Dokumentacja powarsztatowa pokazuje, że zwycięzca przekroczył każdy z tych wskaźników:

  • 9 koncepcji konsorcjów: od „Cyber Sea” (cyberbezpieczeństwo infrastruktury morskiej), przez Living Lab dla technologii dual-use, po konsorcjum systemów SAR z wykorzystaniem dronów i bezzałogowych jednostek nawodnych.
  • 6 koncepcji projektów B+R+I z określonymi liderami, partnerami i potencjalnymi źródłami finansowania (NCBR, PARP, Horyzont Europa, EDF).
  • 12 zidentyfikowanych barier — od niedoboru kompetencji w AI i cyberbezpieczeństwie, przez niedopasowanie instrumentów finansowania do dojrzałości projektów, po rozproszenie działań po zakończeniu warsztatów, a każda opatrzona propozycjami działań.
  • 4 prezentacje pitchingowe firm: ISS RFID, Integra AV, Simplito i Revobeam.
  • 90–95% pozytywnych ocen w ankietach uczestników, z dominacją ocen najwyższych w obszarach: satysfakcja ogólna, wartość merytoryczna i organizacja.

Za tymi liczbami stoi konkretna jakość merytoryczna. Nadzór nad wydarzeniem sprawował dr hab. inż. Łukasz Kulas, prof. Politechniki Gdańskiej, a w stolikach pracowali m.in. prof. dr hab. inż. Tomasz Tarasiuk (Uniwersytet Morski w Gdyni), dr inż. Magdalena Kukowska-Kaszuba (Centrum Transferu Technologii UMG), prof. Ireneusz Czarnowski z Grupy Roboczej KIS 13, a także liderzy biznesowi tacy jak Mateusz Kurleto (Neoteric) czy Marcin Młyński (CODE:ME). Wsparcie eksperckie zapewnili m.in. rzecznik patentowy oraz doradca ds. finansowania innowacji. Uczestnicy mogli więc nie tylko rozmawiać o pomysłach, ale od razu konfrontować je z perspektywą IP i ścieżkami aplikacyjnymi.

Doświadczenie Interizonu pokazuje kilka rzeczy, które warto przemyśleć przed napisaniem wniosku.

Po pierwsze, wybór obszaru KIS musi być oparty na rzeczywistym mapowaniu potencjału klastra, a nie na intuicji. Interizon zbudował agendę wokół tematów, w których ma ugruntowaną specjalizację i sieć kontaktów i to się przełożyło na frekwencję oraz jakość dyskusji.

Po drugie, rekrutacja to projektowanie składu, nie zbieranie zgłoszeń. Formularz Interizonu pełnił funkcję narzędzia profilowania: zbierał informacje o doświadczeniu w B+R, kompetencjach, dostępie do infrastruktury testowej, potencjale komercjalizacyjnym. Dzięki temu moderatorzy wiedzieli, kogo posadzić obok kogo.

Po trzecie, metodyka decyduje o rezultatach. Autorska Karta Pracy, ustandaryzowane instrukcje dla moderatorów, sekwencyjne przechodzenie od diagnozy do prototypu konsorcjum, to wszystko sprawiło, że dziewięć stolików dało porównywalne, dobrze udokumentowane efekty.

Po czwarte, follow-up to nie dodatek, ale to istota. Interizon zaplanował działania w trzech horyzontach: 1-3 miesiące (utrzymanie kontaktu, doprecyzowanie zakresów), 3-6 miesięcy (włączenie EDIH, brokerów technologii, mapowanie finansowania), 6-12 miesięcy (formalizacja konsorcjów, monitoring projektów). W kryteriach oceny konkursu sekcja „follow-up” jest warta aż 8 punktów, tyle samo co rezultaty.

Warto też zwrócić uwagę na sekcję raportu, w której PARP otwarcie pisze o ograniczeniach: termin grudniowy kolidował z innymi wydarzeniami, a formuła jednodniowa była miejscami zbyt ciasna. To cenne wskazówki, także dla kolejnych edycji konkursu.

Konkurs 1/2026: najważniejsze fakty

Wnioski składają koordynatorzy Krajowych Klastrów Kluczowych elektronicznie na adres bzu@parp.gov.pl w terminie do 28 maja 2026 r. do godz. 13:00. Wniosek należy zaszyfrować i przesłać hasło odrębną wiadomością, w tytule maila wpisać: Wniosek_konkurs klastrowy, p/104/DAS/2026.

Wniosek może uzyskać maksymalnie 76 punktów w trzech blokach kryteriów: ocena elementów koncepcji wydarzenia (56 pkt), współpraca instytucjonalna (20 pkt) oraz warunek formalny dotyczący wyboru obszaru KIS. Najwyżej punktowane są rezultaty (do 8 pkt) i follow-up (do 8 pkt). To jest wyraźny sygnał, że organizatorowi zależy nie na samym wydarzeniu, lecz na tym, co po nim zostanie.

Nagrodą jest zaproszenie do negocjacji i zawarcie umowy o wartości 60 tys. zł brutto, pokrywającej koszt organizacji wydarzenia. Wyniki konkursu zostaną ogłoszone w ciągu 14 dni od zakończenia naboru.

Klastry jako instrument polityki rozwoju

Pierwsza edycja konkursu potwierdziła to, co od kilku lat sygnalizują dokumenty strategiczne i wyniki badań benchmarkingowych: dojrzałe klastry potrafią być realnym narzędziem polityki innowacyjnej. Potrafią zwołać właściwych ludzi, ustrukturyzować rozmowę i przekuć ją w konkretne zalążki konsorcjów. Potrafią też uczciwie raportować, co działa, a co wymaga korekty.

Druga edycja konkursu jest okazją, by to przekonanie potwierdzić w kolejnych regionach i kolejnych obszarach KIS. Czekamy na wnioski, które, wzorem TechSynergy Pomorze 2025, pokażą, że dystans od strategicznych priorytetów do realnych projektów B+R+I można pokonać w jeden, dobrze zaprojektowany dzień.

 

Konkurs realizowany w ramach projektu Smart Discovery (FENG.02.15-IP.07-001/23) współfinansowanego ze środków programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027.